Nguyên nhân
Chóng mặt xảy ra khi có rối loạn ở cơ quan giữ thăng bằng cho cơ thể nằm ở tai trong. Trong tai trong có 3 ống bán khuyên, nằm theo 3 chiều khác nhau trong không gian. Khi ta nghiêng đầu hay thực hiện những động tác phức tạp nội dịch trong các ống bán khuyên sẽ di chuyển theo hướng ngược lại với động tác khiến áp suất lên các đầu sợi thần kinh nhận cảm thay đổi, giúp ta nhận biết được sự thay đổi đó và biết được vị trí đỉnh đầu của mình nằm ở hướng nào trong không gian.
Ở người bị chứng rối loạn tiền đình các ống bán khuyên có những hạt sạn rất nhỏ - chúng chuyển động và gây rối loạn cảm giác thăng bằng khi người bệnh làm những động tác di chuyển đầu nhanh, ví dụ như ngửa mặt lên, nằm nghiêng một bên, trở mình trên giường, hay cúi khom lưng xuống. Có một số nguyên nhân khác cũng có thể gây chóng mặt: chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não (đột quỵ), nhiễm trùng, hay rối loạn tuần hoàn.
Khi nào cần tới bệnh viện
Nên đến khám bác sĩ ngay hay tới bệnh viện nếu chóng mặt kèm theo thay đổi giọng nói (khó nói hay nói ngọng), nhìn đôi, dáng đi mất thăng bằng, khó nuốt (nghẹn hay sặc), yếu hay tê tay / chân, điếc hay ù tai.
Điều trị
Chứng chóng mặt lành tính thường bớt dần rồi tự hết. Nếu kéo dài bác sĩ có thể cho bạn uống thuốc và tập thể dục tiền đình (Brandt Daroff exercise) hay giới thiệu tới bác sĩ chuyên khoa để xác định nguyên nhân và điều trị.
Nên làm gì khi bị chóng mặt
Tránh quay đầu hay nằm nghiêng về phía gây chóng mặt
Tránh lái xe cho tới khi chóng mặt hết hẳn
Nên nằm ngủ với gối cao
Khi thức dậy nên ngồi dậy chậm rãi, chờ 1 phút mới bắt đầu đứng dậy đi
Tập thể dục tiền đình
Thể dục tiền đình BRANDT-DAROFF
Bài tập này giúp di chuyển các hạt sạn nhỏ trong các ống bán khuyên (nguyên nhân gây chóng mặt). Bài tập này chỉ có hiệu quả nếu gây ra chóng mặt trong khi tập. Tuy nhiên triệu chứng chóng mặt sẽ bớt dần sau khi tập một thời gian.
1. Ngồi ở cạnh mí giường, quay đầu 45o sang trái rồi nằm thật nhanh xuống phía bên phải, đầu sát mặt giường. Bạn sẽ thấy chóng mặt – chờ 30 giây chóng mặt sẽ bớt dần
2. Ngồi dậy, chờ 30 giây để chóng mặt bớt đi
3. Lặp lại động tác về phía bên kia: quay sang phải và nằm nhanh xuống bên trái
4. Làm mỗi bên 5 lần, tập 3 lần mỗi ngày
